Het is even wennen, vooral voor Nederlanders. Veel Berlijnse kleinere horeca en winkels accepteren geen digitale betalingen, alleen munten en briefjes. De Berlijnse senaat wil dat nu veranderen. Elke zaak moet naast contant ook digitale betalingen accepteren. Maar dat valt niet goed in deze eigenwijze stad.
Toeristen in Berlijn reageren vaak verbaasd als de cappuccino cash moet worden afgerekend: sorry, no cards, krijgen ze dan te horen. En dat is vervelend als je alleen een mapje gekleurde bankkaarten bij je hebt. In de meeste gevallen kan de argeloze toerist gewaarschuwd zijn. Vaak staat het al op het raam of hangt er een bordje bij de deur dat bankkaarten niet geaccepteerd worden.
Vooral voor Zweedse en Nederlandse toeristen is dat even slikken. Hoezo geen bankkaarten, vraagt menigeen zich af. Vaak wordt gedacht dat Duitsland technisch achterloopt, wat als het bijvoorbeeld om internet gaat klopt. Maar de solo-optie voor contant heeft daar weinig mee te maken.
De Berlijner kent de geschiedenis. Een periode waarin persoonsgegevens in handen van derden fatale gevolgen kon hebben. Vooral bij de oudere Berlijners ligt dat nog in herinnering. Na twee autoritaire regiems weet men dat anonimiteit je leven kan redden. Zo dramatisch is het nu niet meer, maar het privacy-bewustzijn van de gemiddelde Duitser, en daarmee ook de Berlijner is nog hoog.
Voor de winkeliers en horeca, vaak de kleinere zaken, is het ook een kwestie van kosten. Van elke digitale betaling brengt de bank kosten in rekening. Juist de kleinere zaken moeten het hebben van de kleine marges.
“De situatie kan echter niet zo ontspannen empirisch worden beschreven. In 2023 werd in Duitsland nog ongeveer 51 procent van alle betalingen contant betaald – in 2021 was dat nog 58 procent. Debetkaart was goed voor 27 procent van de transacties en mobiel betalen was goed voor zes. Wat de omzet betreft, ging de kaart met 32 procent voor op contant geld met 26 procent. De trend is duidelijk, hoewel deze in Duitsland langzamer verloopt dan in Zweden of Nederland”, schrijft de Berliner Zeitung.
De CDU en de SPD hebben een motie ingediend waarin de Senaat wordt opgeroepen om een initiatief van de Bondsraad te lanceren: handelaren en dienstverleners moeten wettelijk verplicht zijn om ten minste één digitale betalingsoptie aan te bieden.
Kracht van wet zal het Berlijnse plan vooralsnog niet hebben. Niet Berlijn maar de nationale regering gaat hierover. De huidige regeringspartijen CDU/CSU en SPD hebben in een coalitieakkoord het streven naar digitalisering van betalingen stap voor stap te willen invoeren. Met behoud van contante betalingen, zo wordt beloofd.
Ten tijde van deze publicatie was de uitslag van de stemming nog niet online bekend gemaakt.
2 opmerkingen
Een toerist die verbaasd is dat je ergens niet met de kaart of de smartfoon kunt betalen, leeft volgens mij wel onder (een) steen. Ik reisde pas door Bayern, Oostenrijk en Hongarije en vaak vragen ze wel “Bar oder Karte?” maar de meeste – ook jonge – mensen zeggen meteen Bar. Ik denk dat Berlijn hetzelfde type jonge “wereldburgers” aantrekt als 020, die zich moeiteloos in een 15-minutenstad laten ophokken. En moeiteloos vervreemden van het land. Een bestuur dat van contant geld af wil, doet dat niet namens de mensen maar om de controle op mensen te verstevigen. Ik vind dat corruptie. Omdat het bestuur daar wettelijk niet voor is aangesteld.
Het is opvallend hoeveel jongeren in Duitsland nog de voorkeur geven aan contante betaling. In Bremen zag ik tot mijn verbazing dat in een hippe koffietent de jongeren contant afrekenden, ondanks de 4 PIN-automaten die op de toonbank stonden.