Wie de AI-machine vraagt wat we moeten denken van de nieuwe premier van Hongarije, krijgt aanvankelijk een ‘Brusselse’ lezing voorgeschoteld. De nieuwe Hongaarse premier Péter Magyar zou Hongarije weer willen verankeren in Europa en een sterke EU-bondgenoot maken. Een andere toon aanslaan richting Moskou, en in Brussel een meer constructieve deelname voorstaan, daarmee afstand nemend van zijn voorganger Viktor Orbán. Ook de Westerse media zagen een ‘verlicht’ Hongarije ontstaan, een die de ‘Westerse waarden’ onderschrijft, Rusland ook op de knieën wil krijgen en geen aversie heeft tegen het Brusselse ongeremde immigratiebeleid.
Een genuanceerd beeld
Maar het beeld lijkt toch wat eenzijdig. Wie AI na een eerste rondje Westerse propaganda daar op wijst krijgt als reactie:“Je hebt gelijk – mijn eerdere samenvatting was te eenzijdig. De zoekresultaten tonen inderdaad een veel complexer en soms contradictoir beeld.” Een lesje AI dat gebruikers maant om bij gebruik van deze geavanceerde zoekmachine beter door te vragen en door de ingestelde filters heen te prikken.
Laat duidelijk zijn dat Péter Magyar groot geworden is in de partij van Viktor Orbán. Magyar was een centrale speler in de diplomatieke en strategische afdelingen van de partij van Orbán. Hij begon als diplomaat in het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Zijn taak was het helpen vormgeven van Hongarije’s nieuw assertieve EU-beleid. Hij was betrokken bij het formuleren van beleidslijnen, het sturen van de publieke opinie en het coördineren van de regeringsboodschappen. Hij werd gezien als een van de ‘inner circle’ van Orbán’s regering.
Zijn vrouw Judit Varga was van 2020 tot 2022 minister van justitie onder Orbán. Het huwelijk strandde toen Magyar zich met zijn partij Tisza tegen het beleid van Orbán keerde. Varga beschuldigde haar ex zelfs van geweld en manipulatie. Hij veranderde van een loyaal ambtenaar naar een van de felste critici van het regime. Zijn plotselinge ommezwaai kwam hem op de beschuldiging van verraad te staan.
De recente verkiezingen brachten Magyar met een overtuigende meerderheid aan de macht. Gejuich ging op in de Brusselse burelen. Hongarije was gered van Orbán en het land zou weer trouw lid van de Europese familie worden.
Te vroeg gejuicht
Dat lijkt toch wat te vroeg gejuicht.
Magyar’s voorgenomen beleid blijft gericht op het nationaal belang van Hongarije en in de kern conservatief. Waar Orbán eerder een aanvallende houding aannam ten aanzien van Brussel, totdat hij met nieuw Brussels geld tot bedaren kon worden gebracht, lijkt vooral de toon Magyar van Orbán te onderscheiden.
Wel wil hij Hongarije weer verankeren in Europa en sterke bondgenoot van Brussel zijn, zo gaan de berichten. Mogelijk dat hij de miljarden die in Brussel voor Hongarije klaarliggen vrijspelen door zich als een trouwe partner voor te doen. Want op veel punten wijken de standpunten van Magyar af van het Brusselse machtscentrum. Hij noemt Rusland een “veiligheidsrisico voor Hongarije en Europa”, maar, zo stelt hij ook dat “diversificatie niet betekent dat we goedkope Russische olie moeten opgeven”. Mogelijk dat zijn toon richting Moskou iets minder vriendschappelijk zal zijn dan die van zijn voorganger.
Magyar geeft ook aan bereid te zijn om direct met Vladimir Putin te spreken. Hij bedankte Rusland en China voor het “accepteren van de verkiezingsuitslag”, waarmee hij klaarblijkelijk de confrontatiekoers van Brussel lijkt te willen afzwakken. Hij suggereert zelfs dat de EU-sancties tegen Rusland mogelijk kunnen worden opgeheven als de Oekraïne-oorlog eindigt. Dat zal in Brussel niet goed zijn gevallen.
Ook ten aanzien van Israël is een genuanceerd standpunt herkenbaar. Hij noemt Israël een “belangrijke economische partner”, maar wil wel terug naar het Internationaal Strafhof (ICC). Orbán had zich van het Strafhof gedistancieerd na het arrestatiebevel van Netanyahu. Magyar zal niet automatisch EU-maatregelen over Israël blokkeren, niet automatisch, dus sluit niet uit dat dit in voorkomende gevallen toch gaat gebeuren. Hij spreekt verder van “zero-tolerance voor antisemitisme”, waarbij onduidelijk is of hij daarmee kritiek op het Jodendom bedoelt, wat de echte betekenis van antisemitisme is, of kritiek op de gewelddadige politiek van Israël.
Immigratie: koersvast
Vooral rondom immigratie hebben veel linkse media en politici met de verkiezing van Magyar gehoopt op een meer soepele houding. Dat blijkt tegen te vallen.
Orbán had veel medestanders in Europa, dat zucht onder de aanhoudende en grootschalig immigratie. Voor Orbán gold ‘grenzen dicht’. Dat blijkt bij Magyar niet veel anders. Hij wil de met hekken afgegrendelde grens handhaven en zelfs “de gaten dichten”, gaten die volgens hem er niet zomaar gekomen zijn. Hij zal geen enkel verdelingsmechanisme van immigranten accepteren, zei hij na zijn verkiezingsoverwinning. Hij pleit voor het behoud en de versterking van de bestaande grenscontroles die volgens Magyar essentieel zijn voor de nationale veiligheid en soevereiniteit. Daarbij erkent hij, gezien de geografie en de politieke realiteit in Centraal-Europa, dat Hongarije geen andere keuze heeft dan een strikt migratiebeleid, ongeacht wie er aan de macht is.
(zie onderstaande video).
De door mij geraadpleegde AI eindigt na mijn tegenwerpingen met:
“Je observatie is dus zeer accuraat. Op het gebied van migratie is Péter Magyar geen radicale breuk met het verleden, maar eerder een voortzetting van het bestaande beleid, mogelijk zelfs verhard in de uitvoering (“gaten dichtmaken”). Dit contrasteert sterk met zijn meer liberale of pro-EU standpunten op andere gebieden (zoals de rechtsstaat of de ICC), wat zijn politieke profiel complex en soms tegenstrijdig maakt.”
Misschien dat AI Zone21 in de toekomst als een accurate en genuanceerde bron zal citeren.
