14 mei 2026

EU-censuurwet maakt werken vrije media moeilijk

Oproep om 'dissidenten' aan te geven

door Paul
4 minuten lees
A+A-
Herstel
Foto: Pixabay

De Europese Digital Service Act is het spook uit Brussel met ongekende mogelijkheden om oppositionele geluiden het zwijgen op te leggen. Daarmee treedt een wet in werking die weinig verschilt van het regiem dat in de DDR gold ten aanzien van ‘krachten’ die kritiek hadden op de socialistische heilstaat. In Duitsland, waarin de DDR in 1990 opging, werkt nu aan een wet dat kritiek op de overheid verbiedt. Hoeveel duidelijker kan het worden?

Beste klant,
We hebben onze gebruiksvoorwaarden bijgewerkt. Je kunt de volledige, bijgewerkte voorwaarden hier lezen. De belangrijkste aanpassingen staan hieronder:

  • De gebruiksvoorwaarden zijn aangepast om overeen te komen met de Europese Digitale Dienstenverordening (Digital Service Act of DSA), die van kracht is vanaf 17 februari 2024.
  • Om te voldoen aan de nieuwe wet- en regelgeving moeten we in bepaalde gevallen (zoals onderzoek van autoriteiten) meer informatie opvragen van gebruikers. We kunnen maatregelen nemen als die verplichte informatie niet wordt verstrekt.
  • We hebben informatie toegevoegd over het melden van content (van derden) wanneer je denkt dat deze de regels schenden. Ook hebben we vermeld hoe je overige klachten bij ons kunt indienen. De instructies hiervoor vind je ook terug op deze pagina.
  • Ten slotte hebben we extra wijzigingen aangebracht in onze voorwaarden om te voldoen aan overige wet- en regelgeving, of omdat de gebruiksvoorwaarden daardoor makkelijker te begrijpen zijn.

Met deze aankondiging komt de EU-censuur nu ook bij in Nederland gehoste websites aan. De kern van de regelgeving betreft het melden en verwijderen van ‘illegale content’ ter bestrijding van misdaad en bescherming van kinderen. Tot zover geen commentaar.

In eerste aanleg denk je aan bestrijding van drugshandel of kinderporno (waar Nederlandse hostingbedrijven wereldleider in zijn). Maar wat ‘illegale content’ is, verandert snel. In Duitsland is een wet in de maak om kritiek op de Duitse overheid strafbaar te maken. Wie dat toch doet verspreidt ‘illegale content’, gelijk aan online verkoop van drugs of het verspreiden van kinderporno. Een woordspelletje maakt eerst kritiek op de overheid tot ‘rechtsextreem’ en vervolgens worden ‘rechtsextreme uitingen’ verboden.

De verantwoordelijk minister Nancy Faeser zei hierover: “Kritiek leveren op de Duitse staat, staat gelijk aan het destabiliseren van de democratie. Zelfs als deze uitingen van kritiek binnen de grenzen van de wet blijft.”

Inmiddels laten Nederlandse hostingbedrijven weten zich als uitvoerders van deze regeling op te stellen. Zij dreigen met ‘maatregelen’ als informatie niet wordt verstrekt. Welke informatie dat betreft, is onduidelijk. Een hostingbedrijf weet eigenlijk al de essentie van een gebruiker. De domeinnaam staat op naam, de bankrekening waarmee de hosting wordt betaald staat ook op naam.
Ook roepen zij op ‘overtreders’ te verklikken. We kennen het verschijnsel uit de Coronatijd waarin buitenspelende kinderen, of ‘illegaal’ bezoek bij de buren bij de politie kon worden aangegeven.

Een kleine geruststelling konden wij nog vinden in de bijbellange tekst van de DSA:
“Om in aanmerking te komen voor de aansprakelijkheidsvrijstelling voor hostingdiensten moet de aanbieder, wanneer hij daadwerkelijk kennis of besef heeft van illegale activiteiten of illegale inhoud, snel handelen om die inhoud te verwijderen of ontoegankelijk te maken. Het verwijderen of ontoegankelijk maken moet gebeuren met inachtneming van de grondrechten van de afnemers van de dienst, waaronder het recht op vrijheid van meningsuiting en op informatie.”

We moeten ons realiseren dat deze regeling een initiatief is van een ongekozen orgaan: de Europese Commissie. Het functioneert gelijk het zelfbenoemde Politburo uit de DDR. Hierbij had het Politburo de wetgevende rol van het parlement overgenomen. De parlementsleden hadden maar één taak te vervullen: het goedkeuren van elk voorstel van het Politburo. Inmiddels werkt ook het Nederlands parlement in deze hoedanigheid als applausmachine voor de wetgever: de ministerraad. In een werkende democratie is de regering de uitvoerende macht en het parlement de wetgevende macht. Maar dat model is in de periode Rutte verlaten.

In een tijd waarin overheden hebben laten zien rechters te kunnen ‘corrigeren’ of zelfs te vervolgen, burgerrechten buiten werking te kunnen stellen, grondrechten te negeren, mensen elkaar te laten verklikken, kunnen we er niet gerust op zijn dat deze wet overheden niet zal aanzetten hiermee elk tegengeluid het zwijgen op te leggen.

Een totalitair regiem gaat niet over een nacht ijs. Het sluipt binnen, voor velen lang onherkenbaar. Als een dief in de nacht. Zo’n regiem is meestal zwak omdat zij legitimiteit én draagvlak onder de bevolking mist. Haar kracht schuilt in de kritiekloze medewerking van media, burgers en organisaties. Zij zijn de peilers van het Politburo.

Hoe nu verder?

Enkele tips om deze tijd door te komen en het vrije woord te laten prevaleren:

  • Abonneer je op onze nieuwsbrief zodat we ook zonder website in contact kunnen blijven;
  • Weet dat EZAZ ook buiten de EU een website onderhoudt als die in Nederland offline wordt gehaald;
  • Weet dat EZAZ ook podcasts produceert en die op verschillende platforms laat hosten;
  • Download de voor jou relevante artikelen in PDF zodat je een persoonlijk archief kunt opbouwen en indien nodig deze onder bekenden kunt verspreiden.

Zie voor aanmelding voor de nieuwsbrief en alternatieve volgopties onze speciale pagina.

Wie de Digital Service Act zelf wil doorlezen, verwijzen wij naar deze pagina van de EU.

image_print
Vond u dit artikel waardevol?
Ja0Nee0
ZONE21