“Wij geloven in de noodzaak van een wereldwijd, vertrouwd sociaal mediaplatform dat eigendom is van, wordt beheerd en gehost wordt in Europa. ‘W’ is gebouwd voor geverifieerde menselijke gebruikers, transparantie, privacy en vrijheid van meningsuiting.”
Zo begint het deze maand gelanceerde sociale mediaplatform ‘WSocial’. Het platform moet een ‘vertrouwd’ alternatief vormen voor de Amerikaanse X van Elon Musk. De niet door de Europese Commissie te sturen berichten op X zijn haar al tijden een doorn in het oog. Met de vorige eigenaar van Twitter Jack Dorsey viel nog samen te werken. Die had zelfs een aantal tafels en bureaustoelen voor de Amerikaanse inlichtingendiensten gereserveerd. Censuur en surveillance gingen toen nog gemoedelijk hand-in-hand.
Met multi-miljardair en omni-ondernemer Musk valt minder goed afspraken te maken over het censureren van onwelgevallige berichten. Dat bepaalt Musk en zijn team namelijk zelf. En dat merken gebruikers van het platform die kritiek op Israël uiten. Geklaag over dat bepaalde berichten verdwijnen, of voor anderen niet zichtbaar zijn.
De beslissing over wat de Brusselse macht wel en niet toestaat, wil de Commissie zelf bepalen.
WSocial zegt een ‘vertrouwd platform’ te willen zijn. Het gaat om “vrijheid van meningsuiting en privacy”. Maar het online cryptomagazine Crypto News gelooft er maar weinig van. Want wat betekent privacy als het platform je identiteit wil vaststellen voordat je je eerste bericht plaatst? WSocial zal verificatie van door de overheid uitgegeven ID’s verplicht stellen zegt Fraser Edwards, CEO van gedecentraliseerde netwerk Cheqd, om er aan toe te voegen: “bijna 50% van de Europeanen wil niet dat sociale media een verplicht identiteitsbewijs gebruiken.”
Mattias Edwards heeft echter gewaarschuwd dat “verplichte identiteitsbewijzen echte risico’s met zich meebrengen op het gebied van databescherming en surveillance”. Hij vermoedt dat ze een subtiele oplossing zoeken, waarschijnlijk via het EU-systeem waarbij het platform niet direct je ID-gegevens ziet, maar wel weet dat je een mens bent. Indien echt de persoonsidentiteit moet worden vastgesteld, ontstaan een levensgevaarlijk databank van mensen met ‘foute’ opvattingen.
CEO van het platform, Anna Zeiter, stelt dat platforms zoals X verantwoordelijk zijn voor “systemische desinformatie” die het vertrouwen in de democratie ondermijnt. Ze wil een platform creëren waar “vrijheid van meningsuiting en privacy echt zijn, niet alleen slogans”. Dat is een moeizame combinatie: het bestrijden van ‘misinformatie’ en vrijheid van meningsuiting. Het eerste gaat over feiten, die kunnen onjuist zijn. Maar vrijheid van meningsuiting, betekent het vrij uiten van een mening. En een mening is geen feit en kan dus ook niet ‘fout’ zijn. Een mening kan hooguit iemand, of de overheid, niet bevallen. En dat laatste zal vermoedelijk met ‘misinformatie’ worden bedoeld.
Anna Zeiter is een bekende naam in de wereld van dataprivacy, mediarecht en vrijheid van meningsuiting. Haar achtergrond is niet die van een typische tech-ondernemer, maar van een juridisch expert met een academische focus op de spanning tussen privacy en vrije meningsuiting.
Ze heeft een doctoraat behaald aan de Universiteit van Hamburg in het vakgebied vrijheid van meningsuiting en mediarecht. Haar onderzoek richtte zich op fundamentele rechten in de digitale sfeer. Ze is titulair hoogleraar en gastdocent in Europees Datarecht (European Data Law) aan de Universiteit van Bern (UNIBE) in Zwitserland. Dit betekent dat ze nog steeds verbonden is aan de academische wereld en lesgeeft over de juridische kaders van data.
In welke mate het Zweedse platform verbonden is met de EU of het WEF is niet helder. Maar het is zeer wel denkbaar dat een Europees platform op een Europese hostingplatform in Zweden zal buigen naar de regels van Brussel.
In elk geval werd het concept in januari in Davos tijdens het WEF 2026 goed ontvangen. Daar presenteerde Zeiter haar W-social media platform. Naast haar platform deelde ze ook haar visie op een Europees, privacy-gedreven sociaal netwerk als alternatief voor bestaande platforms. Dit was tevens het moment waarop het platform officieel werd aangekondigd aan de wereldwijde pers en leiders.
Voorzover bekend is zij niet formeel verbonden aan het World Economic Forum bijvoorbeeld als ‘Young Global Leader’.
Of WSocial in staat zal zijn om X te verslaan is zeer de vraag. Het verplicht identificeren, mogelijk met een ID van de EU zal velen afstoten. Toch is X niet erg populair (meer) in Nederland. Het staat met 18% op de 8e plaats, na Pinterest (23%), Snapchat (26%), LinkedIn (29%), Tik Tok (36%), You Tube (57%), Instagram (59%) en op nummer 1 staat Facebook met 63%.
Wat het alternatief voor X moest worden, Bluesky, staat niet eens in de top 10.
Het zal zeer van het beleid van X afhangen of het stand kan houden tegen nog een concurrent. Hoe klein ook, WSocial kan altijd weer een paar procentjes marktaandeel van X afsnoepen. En bij 18% marktaandeel kan dat veel inkomsten schelen.
Het is geenszins uit te sluiten dat WSocial hetzelfde lot is beschoren als Bluesky: braaf, conformistisch mainstream en in bereik marginaal.
