Hoe groot is het probleem van immigratie: de cijfers.

39

Nederland piept en kraakt als het gaat om de opvang van immigranten. Iedereen heeft een mening over dit bijtende thema, variërend van ‘het valt wel mee’ tot er is sprake van ‘omvolking’. Vooral de geweldsincidenten, vechtpartijen, verkrachtingen of moord schokken bij regelmaat de omwonenden van opvanglocaties waarvan er inmiddels al meer dan 300 zijn.

Daarom is het tijd om eens wat cijfers te bekijken. Dat doen we aan de hand van Nederland in beeld, het ‘Open data-platform voor inzicht in demografische veranderingen in Nederland’. Of ze mee- of tegenvallen zal afhangen van het standpunt van de lezer. Duidelijk is in elk geval dat deze cijfers dusdanig zijn dat beleidsmakers en de Haagse politiek deze niet kunnen en mogen blijven negeren.

EXTRA OVER INVASIE CEUTA
De gebeurtenissen waarbij vorige week naar schatting 40.000 Marokkaanse jongeren de Spaanse enclave Ceuta overspoelden heeft tot veel verontwaardiging en onrust geleid. In de gelijknamige stad van 85.000 inwoners moet dit tot veel angst onder de overvallen bevolking hebben geleid. Speculaties over de achtergronden zijn talrijk. Eén ding is duidelijk, dit is georganiseerd.

Zo heeft president Trump Spanje een ‘reactie’ aangekondigd op haar weigering Amerikaanse bommenwerpers een tussenlanding te laten maken op Spaanse militaire bases, op weg naar Iran. Israël is furieus op Spanje vanwege haar uitgesproken steun voor de Palestijnen in Gaza. Twee machtige vrienden die mogelijk wraak hebben genomen.

Een andere mogelijke reden, die het voorgaande niet uitsluit, kan van geopolitieke aard zijn. Marokko is bondgenoot van VS en Israël. De VS en Israël willen controle over de toegang tot de Middellandse Zee. De toegang via de Straat van Gibraltar is nu in Spaans-EU-handen en wel aan beide zijden. Denk daarbij aan de olievelden voor de kust van Gaza, waar de VS en Israël bezit van zullen nemen en daar ongehinderd toegang toe willen hebben. De eerste contracten met het Amerikaanse Chevron zijn al getekend. Met deze actie van deze georganiseerde invasie wordt Spanje onder druk gezet om de enclave af te staan. En die roep is dan ook nu Europabreed te horen.

Eén ding is duidelijk, immigratie is een politiek drukmiddel geworden.

Spreiding vergevorderd

Met 300 locaties lijkt de spreiding van asielzoekers effectief. Van die 300 locaties is niet duidelijk of daar ook Oekraïners en arbeidsmigranten in worden meegeteld. Sommigen stellen dan ook dat het aantal locaties aanzienlijk groter is. De link naar de kaart van het COA die op de website ‘Nederland in beeld’ wordt aangegeven: https://www.coa.nl/nl/node/262 eindigt op een pagina met de tekst: “U heeft geen toestemming om deze pagina te openen.”

De aanhoudende immigratie, die vanaf midden 1980-er jaren een hoge vlucht nam, is sinds die tijd niet meer opgehouden, zij het dat de aantallen per jaar sterk verschillen. Immigratie is van alle tijden. Wie oude krantenartikelen opzoekt over dit onderwerp gaat terug naar het begin van de vorige eeuw. Het is ook altijd een punt van spanningen geweest: een snelle en grote influx van mensen van een andere cultuur is voor de ontvangende cultuur altijd lastig of zelfs bedreigend.
In 1987 meldde het Nederlands Dagblad onder de kop ‘Stijging van immigratie’ dat zich in de eerste helft van 1987 43.000 mensen van buiten Nederland in ons land hebben gevestigd, “vergeleken met de eerste helft van het vorige jaar een stijging van 17 procent aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek”

Al meer dan 40 jaar kritiek op immigratie

Kritiek op immigratie is ook van alle tijden. Zo stelde DS70, een tijdelijke ‘rechtse’ afsplitsing van de Partij van de Arbeid, al in april 1980 dat “immigratie stopgezet moet worden”. Toch is immigratie sinds die tijd niet meer opgehouden. In de afgelopen paar decennia hebben diverse partijen en personen zich gemeld die in meer of mindere mate tegen verdere immigratie waren. Zelfs de partijen die nu voorstanders van de immigratie zijn, waren in verschillende mate voorstander van immigratiebeperking, ook de PvdA, VVD, D66 en CDA.
De meer luide kritiek kwam van partijen als de Nederlandse Volksunie, de Centrum Democraten met Janmaat, Centrum Democraten, Pim Fortuyn en de nu nog zittende partijen Forum en de PVV. Van deze laatste kan gezegd worden dat deze anti-immigratie opstelling vooral verbaal blijkt te zijn en in de praktijk weinig voorstelt.

Nu 46 jaar later is de kritiek verre van verstomd. Sterker, de kritiek lijkt feller en zich verplaatsend van de politiek naar delen van de bevolking. Met de talrijke geweldsincidenten, de oplopende hoge kosten van opvang, het gedrang op de woningmarkt en de invloed op het gevoel van onveiligheid en eigen cultuur zijn de belangrijkste punten van zorg en kritiek.

Immigratie, wat tel je mee?

Er circuleren veel cijfers over immigratie, en vooral de hoge getallen blijven hangen in het collectieve geheugen. Zo zijn in 2022 meer dan 400.000 mensen naar Nederland gekomen, om precies te zijn 403.000. De grootste groep immigranten bestond echter uit EU-burgers, die voornamelijk naar Nederland kwamen voor werk. Ook arriveerden veel Oekraïense vluchtelingen, die geen asiel hoeven aan te vragen en dus geen ‘asielzoeker’ zijn.
Onder die 403.108 immigranten bevonden zich ongeveer 27.600 asielmigranten, zo blijkt uit de tabel “Migratiemotief, niet-EU/EFTA” op deze pagina van het CBS. In hetzelfde jaar emigreerden 179.310 personen uit Nederland, waardoor er een positief migratiesaldo (immigratie minus emigratie) van 223.798 personen was, meldt de ‘factcheckingsite’ van het DPA. Het type site dat altijd met enige voorzichtigheid moet worden gelezen.

Ofschoon de problemen zich vooral bij enkele groepen voordoen, betekent het dat die 223.798 mensen toch ergens moeten wonen, van de gezondheidszorg gebruik moeten maken en reizen per auto of de trein. De totale netto immigratie zet een hoge druk op alle voorzieningen in een klein land als Nederland. Het is niet voor niets dat de boeren onder het mom van een stikstofcrisis moeten wijken om ruimte te maken voor wonen, werken en voorzieningen voor deze mensen.

Somaliërs zorgen voor meeste overlast en criminaliteit.

We beperken ons verder tot de immigranten waar we het dagelijks over hebben. Immers van de meer dan 140 nationaliteiten in ons land, is er maar een handvol dat voor (ernstige) problemen zorgt.
Als we immigratie beperken tot asielzoekers dan steken Syriërs met bijna 9.000 aanvragen in 2024, met kop en schouders boven de andere groepen uit. De tweede groep in dat jaar 2024 waren immigranten uit Eritrea met ruim 2.800 aanvragen. Daarna volgen Turkije, Irak, Soedan, Jemen, Somalië, Iran en Pakistan. Het zijn vooral deze groepen, overwegend met een islamitische achtergrond, waarover de meldingen van overlast, geweld en criminaliteit gaan.

Uit cijfers van het CBS, blijkt dat vrijwel alle bovengenoemde nationaliteiten aanzienlijk meer vertegenwoordigd zijn in criminaliteit dan de gemiddelde Nederlander. Het gaat hier dus om mensen met een immigratie-achtergrond, niet per sé actuele asielzoekers.
Somaliërs zijn de grootste overlastgevende groep met 347 verdenkingen per 10.000, 5.7x hoger dan de gemiddelde Nederlander. Het gaat hier om verdenkingen, niet om veroordelingen. Met gelijke hoge cijfers zien we Antillianen/Arubanen met ook de factor 5,7, zij het in de afgelopen decennia sterk dalend.
Marokkanen en Irakezen scoren met respectievelijk factor 4,5 en 4,4 ook zeer hoog.

Op grond van bovenstaande zou je kunnen stellen dat je onderscheid moet maken tussen actuele asielzoekers en mensen met een migratie-achtergrond die al langer in Nederland wonen of hier zelfs zijn geboren. De recente rellen van veel allochtone jongeren in Scheveningen, maar ook elders, betreffen tweede of derde generatie immigranten. Dat zijn dus feitelijk andere groepen dan zij die net in Nederland zijn of zelfs nog in de procedure van toelating zitten.

Rondom asielzoekerscentra (AZC’s)

Toekomstige omwonenden die protesteren tegen de komst van een AZC wijzen vaak op criminaliteit rondom de centra. Daarbij wijzen zij naar incidenten elders, die vaak zeer ernstig zijn. Vooral vrouwen en meisjes zijn op hun hoede omdat bekend is dat immigranten uit strenge islamitische landen Nederlandse dames vaak als aanraakbare objecten beschouwen.

Rondom AZC’s deden zich vorig jaar 17.800 gemelde incidenten voor. Daarbij zijn verbaal en fysiek veruit in de meerderheid. In 2021 bedroeg het aantal gemelde incidenten nog 6.600. De website meldt vervolgens dat de “hier getoonde cijfers zijn uitsluitend geregistreerde incidenten zijn. Uit interne COA-evaluaties en WODC-onderzoek blijkt dat naar schatting 80% van de incidenten binnen opvanglocaties niet formeel wordt gemeld — door werkdruk, angst voor repercussies of gebrek aan meldingsbereidheid. De werkelijke omvang is dus aanzienlijk groter.”

De criminaliteit kan per gemeente sterk verschillen. Niet op alle opvanglocaties doen zich (ernstige) incidenten voor. Hier kan men per gemeente zien hoe het staat met de criminaliteit die toegeschreven kan worden aan een lokale AZC. Ook is in dit overzicht (PDF) te zien welke incidenten er per locatie zijn gemeld.

Dat 35% van de Nederlands zich onveilig voelt is schokkend, een op de drie mensen die zich in de eigen woonomgeving niet meer op zijn of haar gemak voelt. Het gevoel van onveiligheid kan op concrete ervaringen met criminaliteit zijn gebaseerd, maar ook op basis van ervaringen van anderen of berichten in de (sociale) media.

Belangrijkste bevindingen 2025

• 112.745 unieke personen verbleven in 2025 op een COA-locatie of tijdelijke gemeentelijke opvang. Daarvan was 11% betrokken bij een agressie- of geweldsincident en 3% verdacht van een misdrijf.
• 72.020 dagelijkse bezetting: hoogste in de rapportageperiode. Slechts 51% zit in reguliere COA-opvang; 42% in noodopvang, 7% in tijdelijke gemeentelijke opvang (tgo).
• 17.750 incidenten geregistreerd (excl. huisregels): 44% verbale agressie, 35% fysieke agressie, 9% verbale suïcidedreiging, 7% non-verbaal, 5% zelfdestructief.
• 13.205 maatregelen opgelegd (+9% t.o.v. 2024): 60% alternatief (correctiegesprek/waarschuwing), 38% rov (inhouding leefgeld), 2% verscherpt toezicht (ebtl/htl).
• 7.515 verdachtenregistraties onder 3.270 unieke verdachten. 4,1% van de mannen op een COA-locatie was in 2025 verdachte (vrouwen 0,3%). Landelijk NL 2024: 83% van verdachten is man.
• AMV-oververtegenwoordiging: 8% van de bezetting, 27% van betrokkenen bij incidenten, 29% van verdachtenregistraties. 4,025 dagelijkse amv-bezetting is 7,6× die van 2019.
• Meest voorkomende nationaliteiten 2025: Syrisch (38%), Eritrees, Turks, Somalisch, Iraaks. Syrisch is de gehele periode met afstand de grootste groep.
• 82% van registraties gaat naar het OM(2020: 95%). HALT/politiestrafbeschikking 3%; overige afhandelingen zijn gestegen van 6% (2019) naar 15% (2025); oorzaak niet uit deze data verklaarbaar.

Bevolking Nederland verandert snel

De snelheid waarmee de samenstelling van de in Nederland wonende bevolking verandert baart vele zorgen. In Den Haag, Amsterdam en Rotterdam heeft al meer dan de helft van de inwoners een allochtone achtergrond. In veel ander middelgrote steden schommelt dit percentage tussen de 20 en 30 procent.
Vooral kleine gemeenschappen van 1.000 inwoners of minder zijn gevoelig voor te snelle instroom van groepen uit een andere cultuur. Het leidt al snel tot discussies tussen voor- en tegenstanders en daarmee tot polarisatie. Het kan een eerste stap zijn in het uiteenvallen van de dorpsgemeenschap.

De Spreidingswet, die ervoor zorgt dat de problematiek niet wordt opgelost, maar verdeeld over het land, zorgt dan ook voor veel kritiek en onrust. De wet kent een aantal stappen waarbij een gemeente die niet aan zijn ‘verplichtingen’ voldoet onder steeds hoger druk wordt gezet.

In een dwangsysteem met zes stappen worden bestuurders van bijvoorbeeld gemeenten in ’trede’ 3 ‘uitgenodigd’ op het ministerie van Justitie en Veiligheid voor een bestuurlijk gesprek. Doel is druk uit te oefenen om afspraken over het aantal op te leveren opvangplekken en de termijn te maken, lees af te dwingen. Als afspraken uitblijven, volgt trede 4, schriftelijke vooraankondiging indeplaatsstelling, volgens art. 124 lid 2 van de Gemeentewet.

Astronomische kosten

Naast overlast moeten ook de kosten van immigratie een politiek aandachtspunt zijn. We spreken over jaarlijks €46,1 miljard, dat is €126 miljoen per dag! Ook Westerse immigratie kost geld, maar maakt slechts €1,2 miljard van voornoemd bedrag uit. De rest is voor niet-Westerse immigratie. De opvang neemt hiervan €4,7 miljard voor zijn rekening. Uitschieter zijn de kosten van sociale zekerheid: €24,6 miljard. Terwijl mensen met een immigratieachtergrond 28,5 procent van de bevolking uitmaken, gebruiken zij 65 procent van het budget door sociale zekerheid.
Immigratie is daarmee na zorg de grootste post op de rijksbegroting. De werkende Nederlander is per jaar €4,704,- per jaar kwijt aan immigratiebeleid. Het is dus redelijk om te stellen dat immigratie een grote last voor de samenleving is.

“Opvallend is, dat alle vormen van immigratie naar Nederland per saldo geld kosten of worden gesubsidieerd. De duurste categorie is asiel en voor familiemigratie geldt dat die extra kostbaar is omdat het om zo’n talrijke groep gaat. Arbeidsmigranten dragen óf weinig bij aan de verzorgingsstaat óf ze krijgen een stevige belastingkorting. En met name bij de EU-studenten moet er ook geld bij. Waarom doen we dat eigenlijk allemaal?”
Jan van Beek

Verdringen op de woningmarkt

Een veel gemelde klacht is de verdringing op de woningmarkt. Met wachttijden voor het verkrijgen van een huurwoning van gemiddeld 8 jaar, maar in de grote steden ook ruim boven de 10 jaar, is een extra toevloed van immigranten, op dat moment statushouders, een extra knelpunt.
Volgens de website ‘Nederland in beeld’ publiceerde het “CBS in 2026 een uitsplitsing van starters naar het type huishouden. Het ging daarbij over thuiswonende jongeren die het ouderlijk huis minder vaak verlaten. De grootste startersgroep, immigranten, werd er niet bij genoemd. Net als de groeiende stroom uit institutionele huishoudens (asielopvang en ex-detentie). De cijfers staan niet in het reguliere StatLine-dashboard en blijven daardoor in de praktijk verborgen. Wat blijkt: in 2024 was bijna de helft van alle nieuwe starters op de woningmarkt een immigrant — meer dan het aantal jongeren dat het ouderlijk huis verliet.”

De geuite klachten over verdringing van jongeren die uit huis willen door startende immigranten is dus juist. Meer dan de helft van de starters is immigrant. Het is dan ook begrijpelijk dat gemeenten er alles aan doen om hun ‘eigen’ jongeren vast te houden en hen een eerlijke kans te geven op de woningmarkt. Toch moet bij deze vaststelling voorzichtigheid worden betracht omdat voornoemde website niet duidelijk aangeeft wat onder ‘immigrant’ moet worden verstaan.

Bij statushouders, immigranten die mogen blijven, ligt het percentage woningtoewijzing aanzienlijk lager dan het aantal startende statushouders. In Noord-Holland werd 12,8 procent van de vrijkomende huurwoningen aan statushouders gegund. Daarbij ligt de gemiddeld wachttijd voor starters op 13,2 jaar. In Friesland daarentegen, waar de wachttijd slechts 3,5 jaar bedraagt, wordt 6% van de vrijgekomen huurwoningen aan statushouders toegewezen.

Conclusie en commentaar

We moeten vaststellen dat sinds lang, zeker een decennium, de Nederlandse bevolking weinig positiefs uit Den Haag heeft vernomen. Angstverhalen, voortdurend stijgende lasten, onzekerheid, een al decennia stagnerend inkomensniveau, de lust voor oorlog, verwarring en verdeeldheid in politiek en samenleving. De laatste decennia van de vorige eeuw staat bij veel ouderen dan ook in het geheugen als de ‘beste tijd van Nederland’.

Met meer dan 300 opvanglocaties voor immigranten kun je stellen dat de immigrant, onder het mom van onderlinge solidariteit, diep de samenleving in wordt geduwd. De aanpak lijkt een vastberadenheid te verraden dat immigratie niet meer, ook niet in deze omvang, weg zal gaan. Volgens een recente uitspraak van EU-voorzitter Ursula von der Leyen zal de immigratie nog tot zeker eind van deze eeuw noodzakelijk zijn.
Sommige gemeenten zijn al opvangverplichtingen met het COA aangegaan voor de komende decennia.

Immigratie is van alle tijden, zoals wij al in het begin van dit artikel melden. Met 140 nationaliteiten in Nederland moet je vaststellen dat met zeker 130 ervan geen problemen zijn. Je moet heel goed zoeken om van die nationaliteiten meldingen in de media te vinden.
Het is de eenzijdigheid van de immigrantengroepen die problematisch is. Velen van hen komen uit landen met een van het Westen sterk afwijkende cultuur. Groepen als homoseksuelen, transgenders of Nederlanders met een Joodse achtergrond hebben bovenmatig veel last van deze groepen. Ook (jonge) vrouwen zijn bij velen van hen niet veilig. Kijk wat er in zwembaden gebeurt, niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland en Groot Brittannië moeten veiligheidsbewakers worden ingezet om meisjes en vrouwen te beschermen. In Zwitserland zijn zwembaden aan de grens met Frankrijk al verboden voor Fransen, bedoeld wordt de vele Franse allochtonen die in de Zwitserse zwembaden de boel op stelten zetten.

Daarnaast zijn de kosten van €46 miljard per jaar niet te verantwoorden, daar waar de voedselbanken maar blijven groeien. De met de ‘stikstofcrisis’ bijna stilgelegde woningbouw in landelijke gebieden zijn wachttijden van 10 jaar of langer geen teken van een effectieve en dienende overheid. Overigens is de wachttijd in sommige grote steden al decennialang zo hoog en dus niet louter aan immigratie toe te schrijven.

Wat door sommigen met de beladen term ‘omvolking’ wordt genoemd is niet ver van de realiteit. De bevolking verandert snel van samenstelling. In een groot aantal steden in Engeland zijn er al islamitische burgemeesters en meerderheden van islamitische gemeenteraadsleden komen er ook al voor. Dan worden langs democratische weg andere wetten ingevoerd. Dat zal mogelijk tot conflicten leiden. Met meer dan 400 moskeeën in Nederland is dit land ook amper meer een christelijk land te noemen.

Uitzonderingen daargelaten, dragen veel matig Nederlandssprekende allochtonen ook niet bij tot beter onderwijs, sterker, het veroorzaakt druk op de vereiste kennis. Nu al moeten geschiedenislessen worden aangepast omdat tachtig procent van de klas van niet-Nederlandse afkomst is en de geschiedenis van Anne Frank, of de Tweede Wereldoorlog, hen weinig boeit.

Er komt een omslagpunt waarop Nederland veel van haar eigen cultuur en geschiedenis zal verliezen. Niet omdat er nieuwe geschiedenis voor in de plaats komt, maar omdat de meerderheid van de allochtone bevolking het weinig interesseert.

Terwijl veel zich ‘links’ en ‘progressief’ noemende mensen het opnemen voor inheemse volkeren, duizenden kilometers hier vandaan en zich hard maken voor behoud van hun culturen, wordt het behoud van de Nederlandse cultuur verdacht gemaakt. Was het niet toenmalig prinses Maxima die het bestaan van een Nederlandse cultuur ontkende? Wat het niet toenmalig kanselier Merkel die een Duits vlaggetje van het podium wierp?

Het is meer dan gerechtvaardigd de eigen cultuur te koesteren zonder die per sé aan anderen op te leggen, tenzij het voor een maatschappelijke orde noodzakelijk is.

Immigratie is zeker van alle tijden en een deel van de vergrijzende bevolking moet vervangen worden. De vraag is overigens of dat laatste ook voor over zeg tien jaar nog geldt en of de zich snel ontwikkelende technologie niet velen werkloos zal maken.

Het wordt tijd dat we de vele problemen rond immigratie bespreken en niet blijven ontkennen of wegredeneren. Problemen niet spreiden maar aanpakken. Criminele en afgewezen immigranten het land uitwijzen. Maar vooral dat Nederland wat duidelijker naar de probleemlanden communiceert dat alleen echte vluchtelingen toegang hebben en immigranten alleen in bijzondere gevallen worden toegelaten.

Preventie zou ook helpen. Nederland doet in vrijwel alle oorlogen mee die de VS en het VK in de wereld ontketenen. De meeste probleemimmigranten komen uitgerekend uit die landen.

De politiek moet ophouden met wegkijken en met angstcampagnes voor virussen, klimaat en ‘de Russen’ proberen de aandacht af te leiden.

“Houston, we have a problem”. Het wordt tijd dit probleem aan te pakken.